دستورات مهم CMD در ویندوز که هر کاربر باید بداند

⚙️ 1. ipconfig — نمایش اطلاعات شبکه

یکی از پرکاربردترین دستورات برای بررسی وضعیت شبکه است.

ipconfig 

این دستور آدرس IP، Gateway و Subnet Mask را نمایش می‌دهد.
اگر بخواهید جزئیات بیشتری ببینید، از سوئیچ /all استفاده کنید:

ipconfig /all 

🔹 کاربرد: عیب‌یابی اینترنت، مشاهده‌ی IP و DNS، و بررسی وضعیت کارت شبکه.

---

💾 2. ping — بررسی اتصال به اینترنت یا سرور

برای اطمینان از اینکه سیستم شما به اینترنت یا یک سایت خاص متصل است:

ping google.com 

اگر پاسخ‌هایی مثل Reply from ... دیدید، یعنی اتصال برقرار است.
اگر پیام Request timed out نمایش داده شد، یعنی اتصال برقرار نیست.

🔹 کاربرد: تست وضعیت شبکه و سرور.

---

🧭 3. tracert — ردیابی مسیر اتصال اینترنت

این دستور مسیر بسته‌های داده از سیستم شما تا سرور مقصد را نمایش می‌دهد:

tracert google.com 

🔹 کاربرد: شناسایی گره‌هایی که باعث کندی یا قطعی اتصال می‌شوند.

---

🗂️ 4. dir — مشاهده لیست فایل‌ها و پوشه‌ها

نمایش محتوای پوشه‌ی فعلی:

dir 

برای مشاهده فایل‌های مخفی:

dir /a 

برای مرتب‌سازی بر اساس زمان:

dir /o-d 

🔹 کاربرد: مرور محتویات پوشه‌ها در محیط خط فرمان.

---

📁 5. cd — تغییر مسیر پوشه

ورود به پوشه‌ی خاص:

cd Downloads 

بازگشت به پوشه قبلی:

cd .. 

رفتن به مسیر مشخص:

cd C:\Users\Ali\Documents 

🔹 کاربرد: جابه‌جایی سریع بین دایرکتوری‌ها.

---

🧹 6. cls — پاک کردن صفحه‌ی CMD

برای تمیز کردن صفحه از دستورات قبلی کافی است بنویسید:

cls 

🔹 کاربرد: داشتن صفحه‌ای تمیز برای دستورات بعدی.

---

📄 7. type و more — نمایش محتویات فایل‌ها

برای نمایش محتوای فایل متنی:

type notes.txt 

اگر فایل طولانی است و می‌خواهید صفحه‌به‌صفحه بخوانید:

more notes.txt 

یا ترکیب هر دو:

type notes.txt | more 

🔹 کاربرد: خواندن فایل‌های متنی، لاگ‌ها و فایل‌های پیکربندی.

---

🔧 8. sfc /scannow — بررسی و ترمیم فایل‌های سیستمی

اگر ویندوز خطاهای مشکوکی دارد، این دستور فایل‌های سیستمی را اسکن و در صورت نیاز تعمیر می‌کند:

sfc /scannow 

🔹 کاربرد: رفع خرابی فایل‌های مهم ویندوز و افزایش پایداری سیستم.

---

💿 9. chkdsk — بررسی سلامت هارد دیسک

این دستور برای شناسایی و رفع خطاهای سیستم فایل استفاده می‌شود:

chkdsk C: /f 

🔹 /f باعث می‌شود خطاها به‌صورت خودکار تعمیر شوند.
🔹 /r علاوه بر خطاها، سکتورهای بد را هم بررسی می‌کند.

🔹 کاربرد: نگهداری سلامت درایوها و جلوگیری از خرابی داده‌ها.

---

🌐 10. netstat — بررسی اتصالات شبکه

نمایش تمام ارتباطات فعال سیستم:

netstat -an 

🔹 با این دستور می‌توانید ببینید کدام برنامه‌ها به اینترنت متصل هستند.

🔹 کاربرد: تشخیص ارتباط‌های مشکوک یا بررسی پورت‌های باز سیستم.

---

🔒 11. tasklist و taskkill — مدیریت برنامه‌های در حال اجرا

برای مشاهده‌ی لیست تمام برنامه‌ها:

tasklist 

برای بستن یک برنامه خاص:

taskkill /IM notepad.exe /F 

🔹 کاربرد: بستن برنامه‌های هنگ‌کرده بدون نیاز به Task Manager.

---

🔁 12. shutdown — خاموش یا ری‌استارت کردن سیستم

خاموش کردن فوری:

shutdown /s /t 0 

راه‌اندازی مجدد (ریستارت):

shutdown /r /t 0 

🔹 برای خاموش شدن سیستم بعد از ۱۰ دقیقه (یعنی ۶۰۰ ثانیه):

shutdown /s /t 600 

🔹 اگر بعداً خواستید این دستور را لغو کنید:

shutdown /a 

🔹 کاربرد: برنامه‌ریزی برای خاموش یا ریستارت شدن خودکار سیستم.

---

🔍 13. systeminfo — نمایش اطلاعات کامل سیستم

با این دستور مشخصات دقیق سیستم خود را ببینید:

systeminfo 

اطلاعاتی شامل:

• نسخه ویندوز

• سازنده سیستم

• RAM نصب‌شده

• زمان آخرین بوت سیستم

🔹 کاربرد: بررسی وضعیت سیستم برای رفع مشکلات یا تهیه گزارش.

---

🧠 نکات تکمیلی و کاربردی CMD

🔸 اجرای CMD با دسترسی مدیر (Admin):
برای بعضی دستورات مثل sfc یا chkdsk باید CMD را به صورت Run as Administrator باز کنید.

🔸 مشاهده راهنمای هر دستور:
تقریباً برای هر دستور، با اضافه کردن / ? می‌توانید راهنمای آن را ببینید.
مثلاً:

shutdown /? 

🔸 اجرای چند دستور پشت سر هم:
با استفاده از && می‌توانید چند دستور را متوالی اجرا کنید:

cd Downloads && dir 

---

✨ جمع‌بندی

محیط CMD در ویندوز چیزی فراتر از یک صفحه‌ی سیاه ساده است. این ابزار به شما قدرت کنترل، تحلیل و تعمیر سیستم را می‌دهد — ابزاری که متخصصان فناوری و مدیران شبکه همیشه از آن استفاده می‌کنند.

اگر تازه‌کار هستید، از دستورات ساده‌ای مثل dir, cd, ping و ipconfig شروع کنید و به‌مرور سراغ دستوراتی مثل sfc, shutdown, و taskkill بروید.
با تمرین و تکرار، CMD به یکی از مفیدترین ابزارهای شما در کار با ویندوز تبدیل خواهد شد.