MikroTik یکی از شناخته‌شده‌ترین تولیدکنندگان تجهیزات شبکه است و در کنار روترها و سوئیچ‌ها، مجموعه بزرگی از تجهیزات Wireless Outdoor را تولید می‌کند. این تجهیزات از مدل‌های اقتصادی مانند SXTsq Lite5 گرفته تا رادیوهای قدرتمند Wi-Fi 6 مانند LHG 5 ax و تجهیزات تخصصی 60GHz را شامل می‌شوند.

اگر در زمینه شبکه، لینک‌های بی‌سیم، انتقال اینترنت بین دو ساختمان، ارتباط بین شعب، شبکه‌های WISP یا اتصال نقاط دور از هم فعالیت کرده باشید، احتمالاً نام MikroTik و رادیوهای بی‌سیم این شرکت را شنیده‌اید.

یکی از نکات مهم در انتخاب رادیوهای MikroTik، فقط قدرت آنتن یا سرعت اسمی دستگاه نیست. نوع استفاده، میزان آنتن‌دهی، فرکانس، تکنولوژی Wireless، نوع پردازنده، استاندارد Wi-Fi و مهم‌تر از همه RouterOS License Level باید در کنار هم بررسی شوند.

در این مقاله با معروف‌ترین رادیوهای MikroTik، تفاوت آنها، کاربرد هر مدل و وضعیت لایسنس آنها آشنا می‌شویم.

رادیو MikroTik چیست؟

رادیوهای MikroTik در واقع تجهیزات شبکه‌ای هستند که علاوه بر بخش Wireless، سیستم‌عامل RouterOS را نیز اجرا می‌کنند.

بنابراین یک رادیوی MikroTik صرفاً یک Access Point ساده نیست.

بسته به مدل، می‌توان از آن برای موارد زیر استفاده کرد:

  • لینک Point-to-Point

  • لینک Point-to-Multipoint

  • اتصال دو ساختمان

  • اتصال شعب

  • CPE مشتریان

  • دریافت اینترنت از یک سایت دیگر

  • ایجاد Access Point

  • ایجاد Backbone Wireless

  • اتصال چندین سایت

  • شبکه‌های WISP

  • مدیریت ترافیک

  • VLAN

  • Firewall

  • Routing

  • VPN

  • QoS

  • CAPsMAN

  • مدیریت حرفه‌ای شبکه

البته قابلیت‌های دقیق هر دستگاه به سخت‌افزار، Wireless Driver و سطح لایسنس RouterOS بستگی دارد.

مهم‌ترین موضوع: لایسنس RouterOS در MikroTik

یکی از تفاوت‌های مهم MikroTik با بسیاری از تجهیزات شبکه، سیستم License Level در RouterOS است.

در تجهیزات سخت‌افزاری MikroTik معمولاً RouterOS به‌صورت پیش‌فرض روی دستگاه نصب شده و لایسنس آن نیز همراه دستگاه ارائه می‌شود؛ بنابراین هنگام خرید یک رادیوی MikroTik معمولاً نیازی به خرید جداگانه لایسنس ندارید.

سطوح مهم لایسنس RouterOS عبارت‌اند از:

Level نام کاربرد کلی
Level 3 WISP CPE کلاینت/CPE و لینک‌های Point-to-Point
Level 4 WISP Access Point و کاربردهای WISP
Level 5 WISP تعداد بیشتر Session و قابلیت‌های بالاتر
Level 6 Controller بالاترین سطح لایسنس

طبق مستندات MikroTik، Level 3 برای استفاده Wireless به‌عنوان Station یا CPE طراحی شده و در حالت کلاسیک امکان Wireless4 AP برای PtMP ندارد. Level 4 به بالا برای APهای Wireless4 مناسب است. در تجهیزات Wi-Fi 6 که از درایور wifi-qcom استفاده می‌کنند، یک استثنای مهم وجود دارد که پایین‌تر توضیح داده خواهد شد.

آیا برای رادیوی MikroTik باید لایسنس بخریم؟

در حالت معمول، خیر.

اگر یک دستگاه RouterBOARD مانند LHG، SXTsq، NetBox یا مدل‌های مشابه را خریداری کنید، دستگاه با RouterOS و لایسنس مربوط به خودش عرضه می‌شود.

برای مثال:

  • SXTsq Lite5 → Level 3

  • LHG 5 → Level 3

  • LHG 5 ac → Level 3

  • SXTsq 5 ax → Level 4

  • NetBox 5 ax → Level 4

  • LHG 5 ax → Level 3

  • LHG XL 5 ax → Level 3

بنابراین هنگام خرید باید License Level خود دستگاه را بررسی کنید، نه اینکه تصور کنیم همه رادیوهای MikroTik دارای Level 4 یا Level 6 هستند.

Level 3 دقیقاً چه معنایی دارد؟

Level 3 بیشتر برای تجهیزات CPE و Station مناسب است.

برای مثال فرض کنید می‌خواهیم اینترنت را از یک دکل به یک ساختمان منتقل کنیم:

Level 3 دقیقاً چه معنایی دارد؟

در این سناریو، دستگاه سمت مشتری می‌تواند Level 3 باشد.

اما اگر بخواهیم همان رادیو را به عنوان یک Access Point اصلی قرار دهیم و چندین CPE به آن متصل شوند، موضوع لایسنس اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مستندات MikroTik نیز برای شبکه‌های PtMP کلاسیک توصیه می‌کند Access Point حداقل Level 4 داشته باشد و کلاینت‌ها یا تجهیزات PtP می‌توانند Level 3 باشند.

Level 4؛ مناسب برای Access Point و WISP

Level 4 یکی از مهم‌ترین سطوح لایسنس برای شبکه‌های Wireless است.

Level 4 قابلیت Wireless4 AP mode را در اختیار دستگاه قرار می‌دهد و به همین دلیل برای بسیاری از سناریوهای WISP و PtMP مناسب است.

به همین دلیل اگر قصد دارید یک دستگاه را در مرکز شبکه قرار دهید و چندین رادیوی دیگر به آن متصل شوند، بهتر است دستگاه مرکزی دارای Level 4 یا بالاتر باشد.

Level 5 و Level 6 چه تفاوتی دارند؟

برای اکثر رادیوهای معمول MikroTik نیازی به Level 5 یا Level 6 ندارید.

این سطوح بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کنند که تعداد Sessionها، HotSpot، User Manager یا Tunnelهای شما زیاد باشد.

طبق جدول رسمی RouterOS:

  • Level 4: تا 200 HotSpot active user

  • Level 5: تا 500

  • Level 6: نامحدود

همچنین محدودیت‌هایی برای PPP، L2TP، PPTP، OVPN و User Manager نیز بین سطوح مختلف وجود دارد.

نکته مهم این است که لایسنس‌ها دائمی هستند و مانند اشتراک سالانه نیستند.

نکته بسیار مهم درباره Wi-Fi 6 و Level 3

در نسل جدید تجهیزات MikroTik یک نکته مهم وجود دارد.

درایور wifi-qcom در تجهیزات Wi-Fi 6 امکان PTMP را مستقل از سطح لایسنس فراهم می‌کند و طبق مستندات MikroTik، حالت AP برای دستگاه‌های wifi-qcom به‌صورت عمومی در دسترس است.

بنابراین نباید به‌صورت ساده بگوییم:

«Level 3 یعنی دستگاه هرگز نمی‌تواند AP باشد.»

این جمله برای نسل‌های قدیمی Wireless4 صحیح‌تر است، اما در تجهیزات جدید Wi-Fi 6 با wifi-qcom باید درایور و مدل دستگاه را نیز بررسی کرد.

معرفی معروف‌ترین رادیوهای MikroTik

1. MikroTik SXTsq Lite5

یکی از معروف‌ترین و اقتصادی‌ترین رادیوهای 5GHz MikroTik، مدل SXTsq Lite5 است.

مشخصات اصلی:

  • فرکانس: 5GHz

  • استاندارد: 802.11n

  • آنتن داخلی: 16dBi

  • Dual Chain

  • Ethernet: 10/100

  • RouterOS

  • Outdoor

  • License Level 3

این مدل بیشتر برای:

  • CPE

  • Point-to-Point

  • لینک‌های کوتاه و متوسط

  • دریافت اینترنت

  • اتصال ساختمان‌ها

مناسب است.

SXTsq Lite5 در واقع یکی از اقتصادی‌ترین راهکارهای MikroTik برای لینک 5GHz محسوب می‌شود و قیمت پایین آن باعث شده سال‌ها در پروژه‌های شبکه مورد استفاده قرار گیرد. در مقایسه رسمی MikroTik، این مدل دارای آنتن 16dBi و Level 3 است.

مزیت

قیمت پایین و نصب آسان.

ضعف

مهم‌ترین ضعف آن نسبت به مدل‌های جدید، استفاده از Wi-Fi 4 و Ethernet صد مگابیتی است.

2. MikroTik SXTsq 5 ac

نسخه AC سری SXTsq است.

مشخصات مهم:

  • 5GHz
  • 802.11ac
  • آنتن 16dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • PoE
  • Outdoor
  • RouterOS
  • License Level 3

این مدل نسبت به SXTsq Lite5 از نظر Wireless و Ethernet بسیار سریع‌تر است.

MikroTik این مدل را برای Point-to-Point و CPE معرفی کرده است. مدل International نیز بازه 5150 تا 5875MHz را پشتیبانی می‌کند که البته استفاده واقعی از فرکانس‌ها به مقررات کشور بستگی دارد.

نکته: SXTsq 5 ac در حال حاضر در سایت MikroTik به‌عنوان Discontinued نمایش داده می‌شود و مدل‌های جدیدتر Wi-Fi 6 جایگزین آن شده‌اند.

3. MikroTik SXTsq 5 ax

اگر به دنبال نسخه جدید SXTsq هستید، یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها SXTsq 5 ax است.

این دستگاه:

  • Wi-Fi 6
  • 5GHz
  • آنتن 16dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • 256MB RAM
  • پردازنده Dual-Core ARM
  • RouterOS v7
  • License Level 4

دارد.

یکی از نکات جذاب این مدل این است که برخلاف SXTsq Lite5 و SXTsq 5 ac، لایسنس آن Level 4 است.

بنابراین برای سناریوهای AP نیز انتخاب جذاب‌تری است.

MikroTik حتی در معرفی رسمی این دستگاه به امکان استفاده از آن به‌عنوان Access Point اشاره کرده است.

4. MikroTik LHG 5

MikroTik LHG 5

سری LHG یکی از معروف‌ترین خانواده‌های رادیویی MikroTik است.

LHG 5 دارای:

  • فرکانس 5GHz
  • آنتن 24.5dBi
  • Dual Chain
  • Ethernet
  • طراحی Grid
  • Outdoor
  • RouterOS
  • License Level 3

است.

آنتن 24.5dBi باعث می‌شود LHG 5 برای لینک‌های طولانی‌تر نسبت به SXTsq گزینه مناسب‌تری باشد.

این مدل بیشتر برای:

  • Point-to-Point
  • CPE
  • لینک‌های دوربرد
  • اتصال ساختمان‌ها
  • دریافت اینترنت از فاصله زیاد

استفاده می‌شود.

MikroTik همچنان LHG 5 را در خانواده تجهیزات Wireless خود فهرست می‌کند.

5. MikroTik LHG 5 ac

LHG 5 ac نسخه سریع‌تر LHG 5 است.

مشخصات مهم:

  • 5GHz
  • 802.11ac
  • آنتن 24.5dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • ARM
  • 256MB RAM
  • RouterOS
  • License Level 3

است.

یکی از مزایای مهم LHG 5 ac نسبت به LHG 5، پشتیبانی از 802.11ac و Gigabit Ethernet است.

این دستگاه از پروتکل Nv2 TDMA نیز پشتیبانی می‌کند که در برخی شبکه‌های MikroTik و WISP بسیار کاربردی است.

6. MikroTik LHG XL 5 ac

اگر فاصله زیاد باشد، نسخه XL گزینه جذابی است.

LHG XL 5 ac دارای:

  • 5GHz
  • 802.11ac
  • آنتن 27dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • RouterOS
  • License Level 3

است.

تفاوت اصلی با LHG 5 ac، آنتن قدرتمندتر 27dBi است.

هرچه Gain آنتن بالاتر می‌رود، Beamwidth نیز معمولاً باریک‌تر می‌شود؛ بنابراین Alignment دقیق‌تر اهمیت پیدا می‌کند.

این مدل برای:

  • لینک‌های طولانی
  • Point-to-Point
  • Backhaul
  • CPE دوربرد

بسیار مناسب است.

7. MikroTik LHG 5 ax

MikroTik LHG 5 ax

نسل جدید LHG با Wi-Fi 6 است.

LHG 5 ax دارای:

  • Wi-Fi 6
  • 5GHz
  • آنتن 24.5dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • ARM
  • RouterOS v7
  • License Level 3

است.

این دستگاه برای لینک‌های دوربرد طراحی شده و از نسل Wi-Fi 6 استفاده می‌کند.

نکته مهم این است که با وجود Level 3، دستگاه Wi-Fi 6 و wifi-qcom است؛ بنابراین محدودیت کلاسیک Level 3 را باید در کنار قابلیت‌های wifi-qcom بررسی کرد. طبق مستندات MikroTik، AP/PTMP برای wifi-qcom فارغ از Level قابل استفاده است.

8. MikroTik LHG XL 5 ax

اگر LHG 5 ax برایتان کافی نیست، نسخه XL با آنتن 27dBi انتخاب قدرتمندتری است.

مشخصات:

  • Wi-Fi 6
  • 5GHz
  • آنتن 27dBi
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • RouterOS v7
  • License Level 3
  • Passive PoE
  • Outdoor

است.

این مدل برای لینک‌های Point-to-Point طولانی گزینه بسیار خوبی است.

9. MikroTik NetBox 5 ax

MikroTik NetBox 5 ax

NetBox با LHG و SXTsq تفاوت مهمی دارد.

در NetBox معمولاً آنتن داخلی قدرتمند نداریم و می‌توانیم آنتن مناسب را به دستگاه متصل کنیم.

NetBox 5 ax دارای:

  • Wi-Fi 6
  • 5GHz
  • Dual Chain
  • Gigabit Ethernet
  • RP-SMA
  • USB
  • 256MB RAM
  • RouterOS v7
  • License Level 4

است.

MikroTik این دستگاه را برای سه حالت معرفی می‌کند:

  • AP
  • CPE
  • Point-to-Point

یکی از مزیت‌های مهم آن انعطاف‌پذیری در انتخاب آنتن است.

برای مثال می‌توان از آنتن‌های مناسب Omnidirectional یا آنتن‌های Directional استفاده کرد.

10. MikroTik NetMetal ax

MikroTik NetMetal ax

اگر یک رادیوی حرفه‌ای‌تر و مقاوم برای Outdoor بخواهید، سری NetMetal گزینه بسیار مهمی است.

NetMetal ax دارای:

  • Wi-Fi 6
  • Dual Band
  • Outdoor
  • IP66
  • SFP/SFP+
  • PoE
  • Mini PCIe

است.

این دستگاه بیشتر برای پروژه‌های حرفه‌ای و زیرساختی طراحی شده است و در دسته تجهیزات Outdoor قدرتمند MikroTik قرار می‌گیرد.

11. MikroTik mANTBox

MikroTik mANTBox

mANTBox را باید در دسته تجهیزات مناسب Point-to-Multipoint قرار داد.

برخلاف LHG و SXTsq که بیشتر به‌عنوان CPE یا لینک Directional استفاده می‌شوند، mANTBox برای پوشش چندین Client بسیار مناسب است.

برای مثال:

              

در این سناریو mANTBox می‌تواند در سمت AP قرار بگیرد و چند CPE مانند SXTsq یا LHG به آن متصل شوند.

در خانواده MikroTik مدل‌هایی مانند:

  • mANTBox 2 12s
  • mANTBox 52 15s
  • mANTBox ax 15s

وجود دارند.

در شبکه‌های WISP، ترکیب یک Sector/AP مناسب با CPEهای Directional یکی از معماری‌های رایج است.

12. تجهیزات 60GHz؛ سری Wireless Wire

MikroTik فقط به 2.4GHz و 5GHz محدود نیست.

سری 60GHz برای لینک‌های بسیار سریع Point-to-Point طراحی شده است.

مزیت بزرگ 60GHz:

  • سرعت بسیار بالا
  • تداخل کمتر نسبت به 2.4 و 5GHz
  • مناسب برای لینک‌های کوتاه
  • امکان رسیدن به سرعت‌های نزدیک به لینک کابلی در شرایط مناسب

است.

اما 60GHz نسبت به شرایط محیطی حساس‌تر است و Line of Sight بسیار اهمیت دارد.

خود MikroTik در مستندات Wireless اشاره می‌کند که 60GHz برای لینک‌های کوتاه مناسب است و در شرایط مناسب می‌تواند لینک‌هایی با سرعت بسیار بالا ایجاد کند.

بنابراین برای اتصال دو ساختمان که مثلاً چند صد متر از یکدیگر فاصله دارند، 60GHz می‌تواند بسیار جذاب باشد؛ البته به شرط وجود دید مستقیم و شرایط مناسب.

مقایسه خانواده‌های مهم MikroTik

مدل فرکانس Wi-Fi Gain تقریبی Ethernet License کاربرد اصلی
SXTsq Lite5 5GHz Wi-Fi 4 16dBi 100M L3 CPE/PtP
SXTsq 5 ac 5GHz Wi-Fi 5 16dBi 1G L3 CPE/PtP
SXTsq 5 ax 5GHz Wi-Fi 6 16dBi 1G L4 CPE/AP/PtP
LHG 5 5GHz Wi-Fi 4 24.5dBi 100M L3 Long Range
LHG 5 ac 5GHz Wi-Fi 5 24.5dBi 1G L3 Long Range
LHG XL 5 ac 5GHz Wi-Fi 5 27dBi 1G L3 Long Range
LHG 5 ax 5GHz Wi-Fi 6 24.5dBi 1G L3 Long Range
LHG XL 5 ax 5GHz Wi-Fi 6 27dBi 1G L3 Long Range
NetBox 5 ax 5GHz Wi-Fi 6 وابسته به آنتن 1G L4 AP/CPE/PtP
NetMetal ax 2.4/5GHz Wi-Fi 6 وابسته به آنتن Multi — Professional Outdoor
mANTBox 2.4/5GHz بسته به مدل Sector 1G بسته به مدل PtMP
Wireless Wire 60GHz 60GHz Directional 1G بسته به مدل PtP

مشخصات مدل‌ها و سطوح License در صفحات رسمی MikroTik قابل بررسی هستند و در نسل جدید تعداد قابل توجهی از مدل‌ها به Wi-Fi 6 و RouterOS v7 منتقل شده‌اند.

تفاوت LHG و SXTsq چیست؟

این سؤال یکی از متداول‌ترین سؤالات هنگام خرید رادیوی MikroTik است.

به‌صورت ساده:

SXTsq

  • کوچک‌تر
  • سبک‌تر
  • ارزان‌تر
  • Gain پایین‌تر
  • مناسب لینک‌های کوتاه‌تر
  • مناسب CPE

LHG

  • آنتن بزرگ‌تر
  • Gain بالاتر
  • Beamwidth باریک‌تر
  • مناسب فاصله بیشتر
  • مناسب Point-to-Point
  • حساس‌تر به Alignment

به عنوان مثال:

SXTsq 5 ax → 16dBi

در حالی که:

LHG 5 ax → 24.5dBi

و:

LHG XL 5 ax → 27dBi

است.

برای لینک 500 متری کدام MikroTik بهتر است؟

برای یک لینک 500 متری، الزاماً نباید قدرتمندترین رادیو را خرید.

در شرایطی که:

  • دید مستقیم وجود دارد
  • تداخل شدید نیست
  • فاصله حدود 500 متر است

مدل‌هایی مانند:

SXTsq 5 ac

یا نسل جدید:

SXTsq 5 ax

می‌توانند انتخاب بسیار مناسبی باشند.

اگر محیط دارای تداخل زیاد باشد یا بخواهیم حاشیه اطمینان بیشتری داشته باشیم، LHG گزینه قدرتمندتری است.

برای لینک چند کیلومتری چه چیزی بهتر است؟

برای فاصله‌های چند کیلومتری معمولاً آنتن Directional با Gain بالاتر مناسب‌تر است.

انتخاب‌های معمول:

اقتصادی

LHG 5

Wi-Fi 5

LHG 5 ac

Gain بیشتر

LHG XL 5 ac

نسل جدید

LHG 5 ax

فاصله بسیار زیاد

LHG XL 5 ax

البته نباید صرفاً بر اساس عدد کیلومتر تصمیم گرفت.

موارد زیر بسیار مهم هستند:

  • Fresnel Zone
  • Line of Sight
  • ارتفاع آنتن
  • تداخل فرکانسی
  • Channel Width
  • توان ارسال
  • حساسیت گیرنده
  • Gain آنتن
  • کیفیت کابل و PoE
  • شرایط آب‌وهوایی

Point-to-Point یا Point-to-Multipoint؟

قبل از خرید رادیو باید این سؤال را پاسخ دهید.

Point-to-Point

یعنی فقط دو نقطه به یکدیگر متصل شوند.

مثلاً:

در این حالت رادیوهای Directional مانند LHG انتخاب بسیار خوبی هستند.

Point-to-Multipoint

در این حالت یک AP به چندین Client متصل می‌شود.

مثلاً:

برای چنین سناریویی معمولاً از:

  • Sector
  • mANTBox
  • NetBox با آنتن مناسب
  • تجهیزات AP مناسب

در سمت مرکزی و:

  • SXTsq
  • LHG
  • CPEهای Directional

در سمت مشتری استفاده می‌شود.

در PtMP کلاسیک، MikroTik حداقل Level 4 را برای AP توصیه می‌کند.

آیا LHG با Level 3 می‌تواند AP باشد؟

این موضوع نیاز به دقت دارد.

برای Wireless4 قدیمی:

Level 3 → AP برای PtMP ندارد

و:

Level 4 → AP دارد

اما در دستگاه‌های Wi-Fi 6 که از wifi-qcom استفاده می‌کنند، MikroTik اعلام کرده که PTMP و AP مستقل از Level در دسترس است.

بنابراین برای دستگاه‌هایی مانند LHG 5 ax باید علاوه بر Level، نوع Wireless Driver را نیز بررسی کرد.

آیا License Level سرعت اینترنت را محدود می‌کند؟

به‌طور معمول، خیر.

اشتباه رایج این است که تصور کنیم:

Level 4 یعنی سرعت 400Mbps
Level 5 یعنی سرعت 500Mbps

چنین چیزی وجود ندارد.

License Level بیشتر قابلیت‌های RouterOS و تعداد Sessionها یا برخی قابلیت‌های خاص را محدود می‌کند.

سرعت واقعی Wireless به مواردی مانند:

  • Hardware
  • CPU
  • Wireless Chip
  • Signal
  • Noise
  • Channel Width
  • Modulation
  • Antenna
  • Distance
  • Interference

وابسته است.

آیا لایسنس MikroTik منقضی می‌شود؟

لایسنس دائمی RouterOS روی تجهیزات MikroTik منقضی نمی‌شود.

طبق مستندات رسمی:

  • License دائمی است.
  • به یک Installation مربوط است.
  • Interface نامحدود دارد.
  • Upgrade نرم‌افزاری نامحدود را پشتیبانی می‌کند.

بنابراین اگر یک LHG یا SXTsq خریداری کرده‌اید، نیازی نیست هر سال برای RouterOS آن اشتراک خریداری کنید.

آیا می‌توان License رادیوی MikroTik را به دستگاه دیگر منتقل کرد؟

خیر.

لایسنس Embedded روی RouterBOARD به خود دستگاه وابسته است و نمی‌توان آن را مانند یک License Key معمولی برداشت و روی RouterBOARD دیگری استفاده کرد.

این موضوع با License مربوط به نصب x86 RouterOS متفاوت است.

آیا Level 3 را می‌توان به Level 4 ارتقا داد؟

در مدل‌هایی که امکان ارتقای License وجود داشته باشد، MikroTik امکان خرید Level بالاتر را فراهم می‌کند.

اما نکته بسیار مهم این است که برای بسیاری از RouterBOARDهای Wireless، همان Level کارخانه‌ای بخشی از طراحی محصول است و قبل از خرید باید ببینید آیا ارتقا برای مدل موردنظر منطقی و امکان‌پذیر است یا خیر.

به همین دلیل بهتر است هنگام خرید، دستگاهی را انتخاب کنید که از ابتدا License مناسب کاربرد شما را داشته باشد.

آیا برای یک CPE بهتر است Level 3 بخریم یا Level 4؟

اگر دستگاه فقط قرار است Client باشد:

Level 3 کاملاً کافی است.

اما اگر قصد دارید همان دستگاه در آینده نقش AP نیز داشته باشد، انتخاب Level 4 می‌تواند انعطاف بیشتری ایجاد کند؛ البته در Wi-Fi 6 باید وضعیت wifi-qcom نیز بررسی شود.

یک اشتباه مهم در انتخاب رادیو

بعضی افراد تصور می‌کنند:

هرچه dBi بیشتر باشد، رادیو بهتر است.

این تصور اشتباه است.

Gain بالاتر یعنی تمرکز بیشتر انرژی در یک جهت.

مثلاً:

Omni

برای پوشش اطراف مناسب است.

اما:

27dBi Grid

برای یک جهت مشخص بسیار مناسب است.

بنابراین استفاده از LHG XL به‌عنوان AP مرکزی برای پوشش 360 درجه انتخاب مناسبی نیست.

نکته بسیار مهم درباره تداخل

در شبکه‌های 5GHz، فقط قدرت سیگنال مهم نیست.

ممکن است یک لینک داشته باشید که Signal آن:

-45dBm

باشد اما به دلیل Noise بالا عملکرد خوبی نداشته باشد.

در مقابل لینک دیگری با:

-60dBm

ممکن است به دلیل Noise پایین عملکرد بسیار بهتری ارائه کند.

بنابراین در طراحی لینک باید موارد زیر بررسی شود:

  • Signal
  • Noise Floor
  • SNR
  • CCQ
  • MCS
  • TX/RX Rate
  • Channel Width
  • Frequency
  • Interference

چرا Line of Sight اهمیت دارد؟

در لینک‌های Outdoor صرفاً دیده شدن ظاهری دو آنتن کافی نیست.

منطقه‌ای به نام Fresnel Zone نیز باید تا حد امکان آزاد باشد.

مثلاً اگر دو ساختمان در فاصله چند کیلومتری باشند و در وسط مسیر درخت، ساختمان یا تپه قرار داشته باشد، حتی اگر دو آنتن ظاهراً یکدیگر را ببینند، ممکن است کیفیت لینک بسیار ضعیف شود.

بنابراین قبل از نصب لینک‌های دوربرد باید مسیر واقعی بررسی شود.

جمع‌بندی لایسنس‌ها

اگر بخواهیم موضوع License را خیلی ساده کنیم:

Level 3

مناسب:

  • CPE
  • Station
  • Client
  • Point-to-Point

Level 4

مناسب:

  • Access Point
  • PtMP
  • WISP
  • CPE
  • PtP

Level 5

مناسب شبکه‌هایی با تعداد Session و User بیشتر.

Level 6

بالاترین سطح و مناسب سناریوهای سنگین‌تر و Controller.

در تجهیزات Wi-Fi 6 دارای wifi-qcom، قابلیت AP/PTMP باید علاوه بر Level بر اساس Driver نیز بررسی شود.

جدول پیشنهادی خرید

نیاز شما پیشنهاد
لینک خیلی ارزان SXTsq Lite5
لینک اقتصادی Wi-Fi 5 SXTsq 5 ac
لینک جدید Wi-Fi 6 SXTsq 5 ax
لینک 5GHz با Gain بالا LHG 5
لینک Wi-Fi 5 دوربرد LHG 5 ac
لینک دوربرد قوی‌تر LHG XL 5 ac
لینک Wi-Fi 6 دوربرد LHG 5 ax
لینک Wi-Fi 6 بسیار دوربرد LHG XL 5 ax
AP با آنتن قابل انتخاب NetBox 5 ax
AP حرفه‌ای Outdoor NetMetal ax
شبکه PtMP mANTBox / NetBox + آنتن مناسب
لینک بسیار سریع کوتاه 60GHz / Wireless Wire

نتیجه‌گیری

انتخاب رادیوی MikroTik نباید فقط بر اساس قیمت یا عددی مانند 24dBi و 27dBi انجام شود.

برای انتخاب صحیح باید حداقل این موارد را مشخص کنیم:

  1. فاصله دو نقطه
  2. Point-to-Point یا Point-to-Multipoint بودن
  3. وجود یا عدم وجود Line of Sight
  4. میزان تداخل فرکانسی
  5. سرعت مورد نیاز
  6. تعداد Clientها
  7. نوع آنتن
  8. Wi-Fi 4، Wi-Fi 5 یا Wi-Fi 6
  9. نوع Wireless Driver
  10. RouterOS License Level

برای مثال، اگر هدف فقط اتصال دو ساختمان در فاصله 500 متر باشد، خرید یک رادیوی بسیار گران‌قیمت 27dBi لزوماً بهترین تصمیم نیست.

در مقابل، برای یک لینک چند کیلومتری، استفاده از SXTsq با Gain پایین ممکن است حاشیه اطمینان کافی ایجاد نکند و LHG انتخاب منطقی‌تری باشد.

همچنین اگر هدف ایجاد یک شبکه PtMP باشد، باید دستگاه سمت AP را با دقت بیشتری انتخاب کرد و موضوع License Level و Wireless Driver اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در نسل جدید، SXTsq 5 ax، LHG 5 ax، LHG XL 5 ax و NetBox 5 ax از گزینه‌های مهم برای پروژه‌های جدید هستند، در حالی که مدل‌هایی مانند SXTsq Lite5، LHG 5 و خانواده ac همچنان در بسیاری از پروژه‌های موجود و اقتصادی کاربرد دارند. فهرست فعلی MikroTik نیز نشان می‌دهد که نسل Wi-Fi 6 در حال پررنگ‌تر شدن در خانواده Wireless این شرکت است.

در نهایت، یک قانون ساده می‌توان در نظر گرفت:

برای Client → Level 3 معمولاً کافی است.

برای AP/PtMP کلاسیک → Level 4 یا بالاتر را در نظر بگیرید.

برای Wi-Fi 6 → علاوه بر License، حتماً Wireless Driver (wifi-qcom) را نیز بررسی کنید.

و مهم‌تر از همه، قبل از خرید رادیو باید طراحی لینک انجام شود؛ چون حتی قوی‌ترین رادیو نیز در یک مسیر نامناسب، تداخل شدید یا بدون Fresnel Zone مناسب نمی‌تواند یک لینک پایدار ایجاد کند.