در دنیای دیجیتال امروز، داده‌ها مهم‌ترین دارایی هر کسب‌وکار، سازمان و حتی کاربر عادی هستند. از بین رفتن اطلاعات به دلیل خرابی هارد، حملات سایبری، اشتباهات انسانی یا مشکلات نرم‌افزاری می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری ایجاد کند. برای جلوگیری از این خطرات، استفاده از روش‌های مختلف بکاپ‌گیری ضروری است.

۱. فول بکاپ (Full Backup)

فول بکاپ چیست؟

فول بکاپ یا Backup کامل نوعی پشتیبان‌گیری است که در آن تمام اطلاعات سیستم به‌طور کامل در یک مرحله ذخیره می‌شود. این روش مطمئن‌ترین نوع بکاپ‌گیری محسوب می‌شود.

مزایای Full Backup

  • بازیابی سریع و مستقیم

  • عدم نیاز به نسخه‌های قبلی برای ریکاوری

  • مناسب برای ایجاد نقطه شروع استاندارد

  • امنیت و اطمینان بالا

معایب Full Backup

  • نیاز به فضای ذخیره‌سازی بزرگ

  • زمان طولانی برای انجام بکاپ

  • فشار زیاد روی سیستم در هنگام بکاپ‌گیری

کاربردهای فول بکاپ

  • آغاز دوره جدید ذخیره‌سازی یا پروژه

  • زمانی که داده‌ها تغییرات عمده داشته‌اند

  • سازمان‌هایی که نیاز به امنیت بسیار بالا دارند

۲. اینکریمنتال بکاپ (Incremental Backup)

اینکریمنتال بکاپ چیست؟

در این روش، تنها اطلاعاتی که از آخرین بکاپ (چه کامل و چه اینکریمنتال) تغییر کرده‌اند ذخیره می‌شود.
این کار باعث کاهش حجم بکاپ و افزایش سرعت می‌شود.

مزایای Incremental Backup

  • سرعت بسیار بالا

  • مصرف کم فضای ذخیره‌سازی

  • مناسب برای بکاپ‌گیری روزانه یا ساعتی

  • مناسب برای سرورهای پربازدید و اطلاعات پویا

معایب Incremental Backup

  • بازیابی زمان‌برتر (به دلیل نیاز به چند نسخه پشت‌سرهم)

  • پیچیدگی در مدیریت نسخه‌های متعدد

  • وابستگی بالا به سالم بودن بکاپ‌های قبلی

کاربردهای اینکریمنتال

  • سایت‌هایی با به‌روزرسانی زیاد

  • دیتابیس‌ها با تراکنش بالا

  • افرادی که نیاز به بکاپ‌گیری سریع دارند

۳. دکریمنتال (دیفرنشیال) بکاپ – Differential Backup

بکاپ دیفرنشیال چیست؟

در بکاپ Differential، تمام تغییرات انجام شده از آخرین Full Backup ذخیره می‌شود.
به عبارت ساده:

  • از اولین فول بکاپ شروع می‌شود

  • هر بار بکاپ جدید، تغییراتی که بعد از آن فول ایجاد شده را ثبت می‌کند

مزایای Differential Backup

  • سرعت مناسب‌تر نسبت به Full Backup

  • بازیابی سریع‌تر از Incremental

  • مدیریت ساده‌تر نسخه‌ها

معایب Differential Backup

  • حجم بکاپ‌ها با گذشت زمان افزایش پیدا می‌کند

  • نیاز به اجرای دوره‌ای Full Backup

کاربردهای دیفرنشیال

  • وقتی بازیابی سریع‌تر از اینکریمنتال لازم است

  • زمانی که تغییرات متوسط هستند

  • شرکت‌هایی که فول بکاپ هفتگی اما بکاپ روزانه می‌خواهند

مقایسه کلی سه روش بکاپ‌گیری

ویژگی Full Incremental Differential
حجم بکاپ زیاد بسیار کم متوسط تا زیاد
سرعت بکاپ کم بسیار سریع متوسط
سرعت بازیابی بسیار سریع کند سریع‌تر از Incremental
بهترین کاربرد امنیت بالا بکاپ‌های روزانه بازیابی سریع + تغییرات متوسط

بهترین استراتژی بکاپ‌گیری برای سایت‌ها و سرورها

اگر مدیریت سایت یا سرور انجام می‌دهید، بهترین استراتژی پیشنهادی:

  • هفتگی Full Backup

  • روزانه Incremental Backup

  • ماهیانه Full Backup برای آرشیو بلندمدت

این روش هم بیشترین امنیت را دارد، هم مصرف فضا را بهینه می‌کند و هم سرعت بازیابی را تضمین می‌کند.

نتیجه‌گیری

انتخاب بهترین روش بکاپ‌گیری به نوع دیتا، میزان تغییرات و امکانات ذخیره‌سازی بستگی دارد.
اگر امنیت بالا و بازیابی سریع می‌خواهید، فول بکاپ مناسب است.
اگر سرعت بکاپ براتان مهم است، اینکریمنتال بهترین گزینه است.
و اگر تعادل بین سرعت بکاپ و سرعت ریکاوری می‌خواهید، روش دیفرنشیال مناسب‌تر است.